Ticari elektronik ileti nedir? İzin yönetimi ve İYS

Ticari elektronik ileti, bir işletmenin ürününü ya da hizmetini tanıtmak için email, kısa mesaj (SMS) veya arama yoluyla gönderdiği her mesajdır. Toplu mail ile gönderdiğiniz bülten, indirim duyurusu ve bayram kutlaması bu tanıma girer.

Mevzuatta bu iletileri gönderen işletme hizmet sağlayıcı olarak anılır. İşletmeniz adına email gönderirken önce kime ulaştığınızı, hangi onaya dayanarak gönderdiğinizi ve izin kayıtlarını nasıl yönettiğinizi belirlemeniz gerekir.

Bu rehber, toplu mail gönderimini bu sırayla ele alıyor: bireysel ve ticari adreslerin ayrımı, onay toplama, İleti Yönetim Sistemi (İYS) kaydı, emailde bulunması gereken bilgiler ve abonelikten çıkışların yönetimi.

Ticari elektronik ileti nedir?

Tanım, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'dan gelir. Kanun; telefon, SMS ve email gibi araçlarla, ticari amaçla gönderilen yazılı, sesli ve görüntülü her iletiyi bu kapsama alır. Ticaret Bakanlığı da aynı şeyi daha sade söyler: mal ve hizmeti tanıtmak, pazarlamak ya da işletmenin tanınırlığını artırmak için yapılan her elektronik iletişim ticari iletidir.

Bir mesajı ticari elektronik ileti yapan şey biçimi değil, amacıdır. Tek kişiye yazdığınız bir teklif emaili de, 20.000 kişilik bir email kampanyası da aynı kurala bağlıdır.

Hangi emailin ticari elektronik ileti sayıldığı en çok karıştırılan konudur. Aşağıdaki tablo sık gönderilen email türlerini ayırıyor.

Email türü	Gönderimin amacı	Bireysel alıcıdan önceden onay gerekir mi?
İndirim, yeni ürün, bülten	Tanıtım	Evet
Bayram kutlaması, tebrik, temenni	İşletmenin tanınırlığını artırma	Evet
Sipariş onayı, kargo, fatura, şifre sıfırlama	İşlem hakkında bilgilendirme	Hayır; içine tanıtım konamaz
Mevcut abonelik, üyelik ve borç hatırlatma bildirimi	Devam eden ilişki hakkında bilgilendirme	Hayır; içine tanıtım konamaz
Satın alınan ürünün kullanım, bakım ya da değişiklik bilgisi	Ürün veya hizmet hakkında bilgilendirme	İletişim bilgisi bu amaçla verilmişse ayrıca onay alınmaz

İşletmenizin gönderdiği bayram kutlaması, içinde ürün bulunmasa da tanıtım kapsamına girer; bireysel alıcılarda onay gerekir. Sipariş ve kargo bildirimleri ise tanıtım içermediği sürece onay istisnasından yararlanır. Mesaja bir kampanya veya indirim kodu eklemek bu ayrımı değiştirir. Gönderim türlerinin ayrıntısı işlemsel email yazımızda.

Toplu mail gönderirken hangi kurallar geçerli?

Toplu mail gönderme işini iki metin düzenler. Biri yukarıdaki Kanun, diğeri onun uygulamasını anlatan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik. Yönetmelik 2020'de değişti ve İYS bu değişiklikle Yönetmeliğe girdi.

Email gönderen bir işletmenin yükümlülükleri şu başlıklarda toplanır:

• Onay. Bireysel alıcıya göndermeden önce izin alınır. Tacir ve esnaf için önceden onay aranmaz.
• Kimlik. İletide kimin gönderdiği açıkça yazar.
• Ret. Her iletide kolay ve ücretsiz bir çıkış yolu bulunur.
• Kayıt. Onay ve retler İYS'ye işlenir, kanıtı saklanır.

B2B liste ile bireysel liste arasındaki fark nedir?

Gönderim kurallarını belirleyen şey email adresinin uzantısı değil, alıcının hangi sıfatla ileti aldığıdır. Bir şirket alan adı tek başına tacir kaydı için yeterli değildir. Gmail kullanan bir esnaf da ticari faaliyeti kapsamında tacir ve esnaf grubunda değerlendirilebilir.

Konu	Bireysel alıcı	Tacir ve esnaf
Tanıtım için önceden onay	Gerekir	Önceden onay aranmaz
İYS'ye kayıt	Onaydan sonraki üç iş günü içinde	İlk gönderimden önce, tacir tipiyle
Onay tarihi	Gerçek onay tarihi kaydedilir	İlk kayıtta zorunlu değildir; sonraki değişikliklerde tarih ve kaynak gerekir
Ret sonrası gönderim	Durdurulur	Durdurulur; yeniden onay olmadan devam edilmez

Tacir ve esnafa ilişkin istisna, İYS kaydını ve ret kontrolünü ortadan kaldırmaz. Burada kendi iş ilişkilerinizden gelen, sizin oluşturduğunuz bir listeden söz ediyoruz. MailGraf, satın alınmış veya kiralanmış listelere gönderime izin vermez.

Eski bir listeyi aktarırken tarihi bugüne çekmeyin. İYS dışında alınmış bireysel onayların üç iş günü içinde kaydedilmesi gerekir. Daha önce İYS'ye aktarılmamış, yıllar önce toplanmış bir onayı yeni alınmış gibi yükleyemezsiniz. Mevcut İYS kayıtlarını koruyun; tarihi veya kaynağı belirsiz izinleri gönderime açmadan önce değerlendirin.

İzin nasıl alınır ve nasıl kanıtlanır?

Onay yazılı olarak ya da elektronik ortamda alınabilir. Web sitenizdeki kayıt formu, mağazadaki ıslak imzalı form ve İYS'nin kendi onay servisi geçerli yollardır. Formlarda, Elektronik Ticaret Kanunu kısaltmasıyla ETK izni olarak karşılaştığınız onay da işletmenizin tanıtım amaçlı ileti göndermesine ilişkindir.

Yönetmelik onayın nasıl alınacağını ayrıntılı tarif eder:

• Onay kutusu önceden işaretli gelemez. Kişi kendisi işaretler.
• Onay, ürün ya da hizmeti almanın ön şartı yapılamaz.
• Sözleşmenin içinde alınıyorsa sonda, ayrı başlık altında ve en az 12 punto ile yazılır.
• Onay istemek için ticari ileti gönderilemez. "Bültenimize izin verir misiniz?" emaili de bir ticari iletidir.
• Elektronik ortamda alınan onay, çıkış imkânıyla birlikte 24 saat içinde alıcıya bildirilir. Kayıttan hemen sonra giden hoş geldin emaili bu bildirimin doğal yeridir.

Onayın alındığını ispat etmek işletmenizin sorumluluğundadır. Bu yüzden yalnız email adresini değil, onay tarihini, kaynağını ve kişiye gösterilen izin metnini de saklayın. Çift adımlı onay, bu bilgiler ve işlem kayıtlarıyla birlikte onayın ispatını güçlendirir.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'ndaki (KVKK) açık rıza ile ticari ileti onayı aynı şey değildir. Kişisel verilerin hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiği ile tanıtım mesajı gönderme yetkisi ayrı değerlendirilir. Birine ilişkin kayıt, diğerinin yerine geçmez.

MailGraf'ta mevcut onay kayıtlarını kişinin profilinden inceleyebilirsiniz. Abonelik ve izin bölümü izin yöntemini, kaynağı (form ya da dosyadan içe aktarma gibi) ve tarihi gösterir. Çift adımlı onayda bağlantıya tıklanan tarih ile tıklamanın geldiği internet adresi (IP) de saklanır.

Formdan gelen kişilerde, kayıt varsa Onay kanıtı kayıt sayfasını ve onaylanan metni gösterir. Bülten kaydı amaçlı formlar her zaman çift adımlı onayla çalışır. Alanların yerini izin durumu ve onay kayıtları rehberi anlatıyor.

İYS'ye kayıt zorunlu mu?

Türkiye'deki alıcılara tanıtım amaçlı ticari elektronik ileti gönderen işletmelerin İYS'ye kaydolması gerekir. Yalnız email gönderiyor olmanız bunu değiştirmez. Bireysel onaylar ile tacir ve esnaf kayıtları, yukarıdaki ayrıma göre yönetilir.

Sık yapılan bir karışıklık buradan doğar. Yönetmelik email kanalında gönderim platformunu, yani aracı hizmet sağlayıcıyı, gönderim öncesi İYS sorgusundan muaf tutar. Muafiyet platformundur, sizin değil. Email gönderen işletme yine kayıt olur ve izinlerini yükler.

Gönderen için takvim şöyle işler:

1. İYS dışında aldığınız onayı üç iş günü içinde İYS'ye kaydedersiniz. Kaydedilmeyen onay geçersiz sayılır.
2. Tacir ve esnaf adreslerini ilk gönderimden önce kaydedersiniz.
3. Size gelen ret bildirimini üç iş günü içinde İYS'ye işlersiniz.

Yurt dışı gönderimlerinde iki durumu ayırmak gerekir. Yalnız yurt dışındaki alıcılara toplu mail gönderiyorsanız İYS kaydı gerekmez. Tersi ise geçerli değildir: Ticaret Bakanlığı'nın görüşüne göre, Türkiye'deki alıcıya gönderen yurt dışı firma da kayıt olmalıdır.

İYS'nin hangi hizmetleri ücretsiz?

İYS'nin temel hizmetleri ücretsizdir. İzinlerinizi İYS panelinden elle yönetmeniz ile bir entegratör üzerinden otomatik aktarmanız farklı hizmetlerdir.

Otomatik veri aktarımında kullanılan İYS paketlerinde, Ekim 2026 itibarıyla durum şöyledir:

• İLETİ 5: 5.000 onaylı adrese kadar ücretsizdir.
• İLETİ 25: 5.001–25.000 onaylı adres katmanı normalde ücretlidir; geçici süreyle ücretsiz sunulmaktadır. Bunu kalıcı bir ücretsiz kullanım hakkı olarak değerlendirmeyin.
• 25.000 adres üzeri: İlgili paketin güncel ücretlendirmesi geçerlidir.

İYS paketinin ücretsiz olması, entegratörün kurulum ve hizmet bedelinin de ücretsiz olduğu anlamına gelmez. Bütçenizi oluştururken bu iki kalemi ayrı değerlendirin. Güncel kapsamı İYS kurumsal hizmetler sayfasından ve hesabınızdaki paket ekranından kontrol edin. Kurulumun genel çerçevesi İYS nedir rehberinde.

İletide neler bulunmalı?

Yönetmelik, alıcının kimden mesaj aldığını görebilmesini ister. Tanıtım amaçlı bir emailde şunlar yer alır:

• Gönderenin kimliği. Tacirler için ticaret unvanı ve MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) numarası; esnaf için ad, soyad ve kimlik ya da vergi numarası.
• Ulaşılabilir bir iletişim bilgisi. Telefon ya da email adresi.
• Çıkış bağlantısı. Her emailde.
• İletinin niteliği. İçerikten anlaşılmıyorsa konu satırında "kampanya" ya da "tanıtım" gibi bir ibare.
• Promosyon şartları. İndirim ya da hediye varsa geçerlilik süresi ve koşulları, açık biçimde.

Bu bilgilerin çoğu emailin alt bilgisinde durur. Alt bilgiyi bir kez doğru kurup her tasarımda kullanmak için email template yazımıza bakabilirsiniz.

Ret hakkı: abonelikten çıkış nasıl olmalı?

Alıcı dilediği zaman, gerekçe göstermeden ticari elektronik ileti almayı reddedebilir. Bu hak bireysel alıcı için de, tacir ve esnaf için de aynıdır.

Yönetmelik çıkış yolundan üç şey bekler: her iletide bulunması, iletinin gönderildiği kanaldan çalışması ve kolay, ücretsiz olması. Emailde bu, bir çıkış bağlantısı demektir. Ret size ulaştıktan sonra gönderimi durdurmak için üç iş gününüz vardır.

Alıcı reddini size söylemek zorunda da değildir. İYS'nin sitesinden, mobil uygulamasından ya da e-Devlet üzerinden onayını kaldırabilir. Bu değişiklikleri entegrasyon üzerinden veya İYS raporlarını düzenli kontrol ederek gönderim sisteminize yansıtmanız gerekir. Üç iş günlük süreyi beklemek yerine, ret bilgisi ulaştığında ilgili kanaldaki tanıtım gönderimlerini durdurun.

Kişiyi tek bir listeden çıkarmak yeterli değildir. Aynı adres başka bir listenizde bulunsa da ret durumu korunmalı; yeniden içe aktarma veya entegrasyon güncellemesi kişiyi otomatik olarak yeniden abone yapmamalıdır.

MailGraf'ta eksik çıkış bağlantısı gönderimden önce yakalanır. İçerik kontrol listesi bağlantıyı denetler, inceleme adımındaki Teslim edilebilirlik ve uyum kartı da doğrular. Gönderilen her email, Gmail'in gelen kutusunda gösterdiği tek tıkla çıkış düğmesi için gereken üst bilgiyi de taşır.

Abonelikten çıkanlar ve engellenenler her gönderimde atlanır; dosyadan içe aktarma onları yeniden aktif yapmaz. Kişiyi unut işlemi kişisel veriyi siler, ama adresin bir daha email almaması için adresi okunabilir biçimde göstermeyen bir kayıt tutar.

Onay ile ret arasında: konu tercihi ve ara verme

Abonelerinizin bir kısmı tüm iletişimi kesmek yerine yalnız belirli konularda email almak veya bir süre ara vermek isteyebilir. Bu tercihleri yönetmek, işletmenizin daha ilgili kişilere gönderim yapmasını sağlar.

Email tercih merkezi bu seçenekleri tek sayfada sunar. Abone, alt bilgideki bağlantıdan kendi sayfasına gider; hangi konularda email alacağını seçer, gönderime ara verir ya da bilgilerini düzeltir. Mevzuat böyle bir sayfa istemez. İstediği, çıkış yolunun kolay kalmasıdır; bu yüzden abonelikten çıkış aynı yerde, tek adımda durur.

Tercih merkezinde yalnız bir konuyu kapatan ve genel email onayını sürdüren kişiye, kapattığı konuda email göndermeyin. Konu tercihlerini tam abonelikten çıkışla karıştırmayın; genel ret talebini konu seçimi gibi yorumlamayın. Bunun için email kampanyasını ilgili tercih koşulunu taşıyan bir segmente gönderirsiniz. Tümden çıkış ise rettir ve üç iş günü kuralı işler.

MailGraf'ta yeni email tasarımlarının alt bilgisinde iki bağlantı yan yana gelir: Bilgilerimi güncelle ve Abonelikten ayrıl. Abone, tercih merkezine kendi bağlantısıyla ulaşır; giriş yapmaz. Konu tercihleri Evet, Hayır ya da Belirsiz olarak tutulur ve segmentlerde kullanılır. Konu tercihleri plan hakkınıza bağlıdır; ara verme ve bilgi güncelleme tüm planlarda vardır.

Kişi pazarlama gönderimlerine 30, 60 veya 90 gün ara verebilir; bu sürede kampanya emaillerinden hariç tutulur. Sayfanın nasıl göründüğünü tercih merkezi sayfasındaki örnekte deneyebilirsiniz. Kurulum adımları Email tercihlerini yönetin rehberinde.

Gönderim öncesi son kontrol

Sıkça sorulan sorular

ETK izni nedir?

ETK izni, işletmenizin tanıtım amaçlı mesaj göndermek için aldığı ticari elektronik ileti onayıdır. Dayanağı, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'dur. Kayıt formunuzda izin kapsamını açıkça belirtin; email, SMS ve arama kanallarına ait onayları ayrı takip edin.

İletişim izni ile ticari elektronik ileti izni aynı şey mi?

Pazarlama bağlamında bu ifadeler çoğunlukla aynı anlamda kullanılır. Ancak her iletişim izni tanıtım yapma yetkisi vermez. Örneğin bir teklif talebini yanıtlamak için alınan email adresi, kişiyi bülteninize eklemek için tek başına yeterli değildir. Onay metniniz hangi amaçla ve hangi kanaldan iletişim kuracağınızı açıklamalıdır.

Yalnız email gönderiyorum, İYS'ye kayıt olmam gerekir mi?

Evet. Türkiye'deki alıcılara tanıtım emaili gönderen işletme olarak İYS kaydı ve izin yönetimi sizin sorumluluğunuzdadır. Email platformunun gönderim öncesi İYS sorgusundan muaf olması bu yükümlülüğü kaldırmaz. Tacir ve esnaf adreslerini de ilk gönderimden önce uygun alıcı tipiyle kaydetmeniz gerekir.

İYS'ye kayıt olmak tek başına gönderim izni verir mi?

Hayır. İşletmenizin İYS hesabı açması, listenizdeki herkese gönderim yapabileceğiniz anlamına gelmez. Bireysel alıcıların geçerli onayları kaydedilmeli; tacir ve esnaf kayıtlarında da ret durumu kontrol edilmelidir. İYS kaydı, onay ve ret yönetiminin yerine geçmez.

Yurt dışındaki alıcılara gönderirken İYS gerekir mi?

Yalnız yurt dışındaki alıcılara gönderiyorsanız İYS kaydı gerekmez. Ancak hedef ülkedeki elektronik pazarlama ve kişisel veri koruma kurallarını birlikte değerlendirmeniz gerekir. Türkiye'deki tacir ve esnaf istisnasını başka ülkelerde aynen uygulamayın.

İYS veya e-Devlet üzerinden gelen retleri nasıl işlemeliyim?

İlgili adrese tanıtım emaili göndermeyi durdurun ve ret kaydını saklayın. Entegrasyon kullanıyorsanız değişikliğin MailGraf'taki abonelik durumuna yansıdığını kontrol edin. Elle yönetiyorsanız İYS raporlarını takip ederek durumu güncelleyin. Kişiyi yalnız bir listeden silmek yeterli değildir; ret diğer listelerdeki gönderimleri de durdurmalıdır.

Satın alınmış bir listeye MailGraf ile toplu mail gönderebilir miyim?

Hayır. MailGraf'ın kullanım kuralları satın alınmış veya kiralanmış listelere gönderime izin vermez. Başka bir işletmeye verilmiş onayın sizin işletmenizi de kapsadığını varsayamazsınız. Tacir ve esnaf için önceden onay istisnası bulunması da MailGraf'ın bu kuralını değiştirmez.

İYS entegrasyonu işletmeler için ücretli mi?

İYS'nin temel hizmetleri ücretsizdir; otomatik veri aktarımında paket ve entegratör hizmet bedelleri ayrı değerlendirilir. Ekim 2026 itibarıyla İLETİ 5 paketi 5.000 onaylı adrese kadar ücretsizdir. Normalde ücretli olan 5.001–25.000 adreslik İLETİ 25 katmanı ise geçici süreyle ücretsiz sunulmaktadır. Entegratörün kurulum ve hizmet bedeli ayrıca olabilir; karar vermeden önce güncel paket koşullarını ve hizmet teklifini kontrol edin.